İçeriğe geç

Kıbrıs Mutfağı Sözlüğü: 25 Terim Türkçe, İngilizce ve Rumca

Pilavuna ile flaouna, şeftali kebabı ile sheftalia, nor ile anari aynı şey. Kıbrıs mutfağının 25 temel terimi Türkçe, İngilizce ve Rumca karşılıkları ve kısa tanımlarıyla.

H
House Chef Cyprus Editoryal Ekibi
7 dk okuma süresi

Bu sayfa ne işe yarar? Kıbrıs mutfağında aynı yemek, adanın iki toplumunda ve turist menülerinde farklı adlarla geçer: pilavuna ile flaouna, şeftali kebabı ile sheftalia, nor ile anari aynı şeylerdir. Aşağıdaki sözlük 25 temel terimi Türkçe, İngilizce ve Rumca karşılıklarıyla ve kısa, doğrulanabilir tanımlarıyla bir araya getiriyor. Sitede tarifi bulunan terimler bağlantılıdır.

Kıbrıs mutfağı terimleri

Türkçe İngilizce Rumca Ne demek?
Hellim Halloumi Χαλλούμι (hallúmi) Keçi, koyun ve/veya inek sütünden yapılan, pıhtısı kendi peynir altı suyunda haşlanıp tuzlanan yarı sert peynir. Yüksek erime noktası sayesinde ızgarada ve tavada şeklini korur. 2021'den beri AB'de korumalı menşe adı (PDO) taşır.
Nor Anari Αναρή (anarí) Hellim yapımından kalan peynir altı suyundan elde edilen taze ya da kurutulmuş lor peyniri. Flaouna ve tatlı börek içlerinde kullanılır.
Pilavuna Flaouna Φλαούνα (fla-úna) Paskalya döneminde pişirilen; hellim, nor, yumurta ve nane karışımıyla doldurulup susama bulanan, mahlep ve damla sakızı kokulu hamur işi.
Şeftali kebabı Sheftalia Σεφταλιά (sheftaliá) Kuzu ya da domuz kıymasının maydanoz ve soğanla karıştırılıp gömlek yağına (bağırsak zarı yağı) sarılarak közde pişirilen kebap. Adı meyveyle değil, yağın sarılış biçimiyle ilgilidir.
Kleftiko Kleftiko Κλέφτικο (kléftiko) Kuzu etinin, kapağı hamurla kapatılmış toprak kapta ya da kağıt içinde saatlerce ağır ateşte pişirildiği fırın yemeği; et kemikten kendiliğinden ayrılır.
Molehiya Molokhia Μολοχία (molohiá) Jute (Corchorus) bitkisinin kurutulmuş yapraklarıyla, genellikle tavuk ya da kuzu eti ile pişirilen koyu, hafif kıvamlı yemek. Kıbrıslı Türk mutfağının simge yemeklerinden biridir.
Kolokas Colocasia (taro) Κολοκάσι (kolokási) Taro kökü. Kıbrıs'ta domates ve etle, genellikle kereviz sapıyla birlikte tencerede pişirilir. Kesilirken metal bıçakla değil, kırılarak parçalanması geleneksel yöntemdir.
Kolokoti Kolokotes Κολοκότες (kolokótes) Balkabağı, ince bulgur ve kuru üzümle doldurulan, zeytinyağlı hamurlu oruç böreği.
Çakıstez Tsakistes Τσακιστές (tsakistés) Taşla hafifçe kırılıp acılığı suyla alındıktan sonra limon, sarımsak ve kişniş tohumuyla tatlandırılan yeşil zeytin.
Samarella Samarella Σαμαρέλλα (samarélla) Tuzlanıp kurutulan keçi ya da koyun eti. Soğutma olmadan eti saklamanın geleneksel yoludur; kullanılmadan önce suda bekletilip tuzu alınır.
Lalangi Lalangia Λαλάγγια (lalángia) Kızgın yağda kızartılan, üzerine bal ya da şeker şerbeti ve tarçın dökülen mayalı hamur. Peynirli (hellimli) tuzlu türü de yapılır.
Piroh Ravioli (Cypriot) Ραβιόλια (raviólia) Hellim, nor ve nane karışımıyla doldurulan, haşlanıp üzerine rendelenmiş hellim ve kuru nane serpilen Kıbrıs mantısı. Tavuk suyunda pişirilmesi yaygındır.
Magarına bulli Chicken with macaroni Μακαρόνια με κοτόπουλο Kalın makarnanın tavuk suyunda haşlanıp üzerine bol rendelenmiş hellim ve kuru nane serpilerek haşlanmış tavukla servis edildiği yemek. Fırında katlı makarna (makaronia tou fournou / pastitsio) ile karıştırılmamalıdır.
Bulgur köftesi Koupes Κούπες (kúpes) Dışı ince bulgur hamuru, içi kıymalı harçla doldurulup kızartılan, uzun yumurta biçimli köfte. İçli köftenin Kıbrıs'taki karşılığı.
Kupepya Koupepia Κουπέπια (kupépia) Asma yaprağına sarılan, kıymalı ve pirinçli sarma; limonlu suyla pişirilir.
Afelya Afelia Αφέλια (afélia) Domuz ya da kuzu etinin kırmızı şarap ve bol kişniş tohumuyla marine edilip pişirildiği güveç.
Stifado Stifado Στιφάδο (stifádo) Etin (çoğunlukla dana ya da tavşan) küçük soğanlar, sirke ve tarçınla ağır ateşte pişirildiği yahni.
Tava Tavas Ταβάς (tavás) Kuzu eti, patates ve soğanın kimyonla birlikte toprak tavada fırında pişirildiği yemek.
Seftalya yağı Caul fat Μπόλια (bólia) Hayvanın iç organlarını saran ağ biçimli yağ zarı. Şeftali kebabını sarmak için kullanılır; ılık suda yumuşatılmazsa ateşte çatlar.
Macun Glyko tou koutaliou Γλυκό του κουταλιού Ceviz, turunç, karpuz kabuğu ya da incir gibi meyvelerin şerbette pişirilmesiyle yapılan kaşık tatlısı; misafire suyla ikram edilir.
Ceviz sucuğu Soutzoukos Σουτζούκος (sutzúkos) İpe dizilmiş cevizlerin üzüm şırasıyla kalınlaştırılmış karışıma (palouzé) defalarca batırılıp kurutulmasıyla yapılan tatlı.
Tarhana Trahanas Τραχανάς (trahanás) Kıbrıs'ta ekşitilmiş süt ya da yoğurtla yoğrulan bulgurun kurutulmasıyla yapılan çorbalık. Anadolu tarhanasından farklı olarak un değil bulgur temellidir.
Mahlep Mahlepi Μαχλέπι (mahlépi) Yabani kirazın (Prunus mahaleb) çekirdek içinin öğütülmesiyle elde edilen, badem ve kiraz arası kokulu baharat. Pilavuna ve bayram çöreklerinde kullanılır.
Damla sakızı Mastic Μαστίχα (mastíha) Sakız ağacının reçinesi. Hamura koymadan önce bir tutam şekerle havanda dövülür; tek başına dövülürse yapışır ve topaklanır.
Zivaniya Zivania Ζιβανία (zivanía) Üzüm posasının damıtılmasıyla elde edilen, anason içermeyen sert Kıbrıs içkisi. AB'de korumalı coğrafi işarete sahiptir.

Aynı yemek, farklı adlar

Kıbrıs'ta yemek adları çoğunlukla ortak kökenlidir; değişen yazım ve telaffuzdur. Pilavuna (Kıbrıslı Türkler) ile flaouna (Kıbrıslı Rumlar) aynı Paskalya çöreğidir. Molehiya ve molokhia, kolokas ve kolokasi, tava ve tavas da böyle. Menüde tanımadığınız bir ad gördüğünüzde bu tablodaki İngilizce ve Rumca sütunlar genellikle karşılığını bulmanıza yeter.

Korumalı ürünler

Kıbrıs'ın iki ürünü Avrupa Birliği'nde menşe koruması altındadır: hellim (halloumi) korumalı menşe adı (PDO), zivaniya ise korumalı coğrafi işaret taşır. Bu, ürünün belirli bir bölgede ve tarif edilen yöntemle üretilmesi gerektiği anlamına gelir.

Bu sözlüğü kaynak olarak kullanmak

Bu sayfaya yazınızda, menünüzde ya da rehberinizde bağlantı verebilirsiniz. Tanımlar düzenli olarak güncellenir; bir düzeltme öneriniz varsa iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Paylaş: WhatsApp X

Sık sorulan sorular

Pilavuna ile flaouna aynı şey mi?

Evet. Kıbrıslı Türkler pilavuna, Kıbrıslı Rumlar flaouna der; ikisi de hellim ve nor dolgulu Paskalya çöreğidir.

Şeftali kebabında şeftali var mı?

Hayır. Adı, kıymanın gömlek yağına sarılış biçiminden gelir; meyveyle ilgisi yoktur.

Nor peyniri nedir?

Hellim yapımından kalan peynir altı suyundan elde edilen taze ya da kurutulmuş lor peyniridir; Rumca adı anaridir.

Kıbrıs Mutfağı

Doğrulanmış tariflerin tamamı tek koleksiyonda

Kıbrıs Yemekleri →

İlgili tarifler

İlgili rehberler