Taze Sebzeleri Buzdolabında Saklamak

Sebze israfının büyük kısmı, doğru sebzenin yanlış yerde saklanmasından kaynaklanır. Aynı buzdolabı bazı sebzelerin ömrünü ikiye katlarken bazılarını hızla bitirir. Fark, sebzenin hasat sonrası hâlâ yaşayan bir doku olmasından gelir.

Üç değişken: sıcaklık, nem, etilen

Sıcaklık. Soğuk, çoğu sebzede solunumu yavaşlatır ve ömrü uzatır. Ama tropik kökenli sebzelerde soğuk hasarı yaratır: domates, salatalık, patlıcan, biber düşük sıcaklıkta doku ve aroma kaybeder.

Nem. Yapraklı sebzeler nem ister, soğan ve sarımsak nemden çürür. Buzdolabının sebzelik çekmecesindeki nem ayarı tam da bunun içindir.

Etilen. Bazı meyveler etilen gazı üretir, bu gaz komşularının olgunlaşmasını hızlandırır. Yanlış eşleştirme, sebzelerin günler yerine saatler içinde bozulmasına yol açar.

Etilen üretenler ve etkilenenler

Pratik sonuç: elma ile marulu aynı çekmeceye koymayın. Bu tek kural yapraklı sebzelerin ömrünü belirgin biçimde uzatır.

Tersini de kullanabilirsiniz: sert bir avokadoyu olgunlaştırmak için muzla aynı kâğıt torbaya koyun.

Buzdolabına girmeyecekler

Domates. 12°C altında aroma molekülleri bozulur ve doku unlu hâle gelir. Bu değişim geri döndürülemez. Tezgâhta, sap tarafı aşağıda saklayın. Çok olgunlaştıysa buzdolabı ömrü uzatır ama tadı zaten düşmüştür.

Patates. Soğukta nişasta şekere dönüşür; patates tatlanır ve kızartıldığında koyu renk alır. Karanlık, serin, havadar bir yerde saklayın. Işık gördüğünde yeşillenir — yeşillenen kısımlar solanin içerir ve kesilip atılmalıdır.

Soğan ve sarımsak. Nemden çürür, filizlenir. Kuru ve havadar yer isterler. Ayrıntı için soğan ve sarımsak nasıl saklanmalı yazısına bakabilirsiniz.

Bal kabağı ve kabuklu kabaklar. Bütün hâlde oda sıcaklığında haftalarca durur. Kesildikten sonra buzdolabına girer.

Sarımsak ve soğanı patatesle birlikte saklamayın; soğanın nemi patatesin filizlenmesini hızlandırır.

Buzdolabına girecekler ve nasıl

Yapraklı sebzeler (marul, ıspanak, roka, maydanoz)

En çabuk bozulan gruptur ve en çok kazanç sağlayan gruptur.

Yöntem:

1. Yıkamayın (kullanmadan hemen önce yıkayın). Islak yaprak çürür.
2. Kuru bir kâğıt havluyla sarın.
3. Delikli poşete veya kapaklı kaba koyun.
4. Sebzelik çekmecesine kaldırın.

Kâğıt havlu fazla nemi emer ve yaprakların birbirine yapışmasını önler. Havlu ıslanınca değiştirin. Bu yöntemle marul 3-4 gün yerine 7-10 gün dayanır.

Maydanoz ve dereotu için alternatif: sapları su dolu bir bardağa koyup üzerini poşetle örtün, buzdolabına kaldırın. Çiçek gibi düşünün.

Havuç, kereviz, turp

Yeşil sapları varsa kesin; yapraklar kökten nem çeker ve sebze pörsür. Kapalı kapta, hafif nemli saklayın. Havuç bu yöntemle haftalarca dayanır.

Brokoli, karnabahar

Delikli poşette, sebzelik çekmecesinde. Yıkamayın. Etilene duyarlıdır, meyvelerden uzak tutun.

Salatalık, biber, patlıcan

Buzdolabının en soğuk yerine koymayın; kapı rafı veya sebzelik çekmecesinin üst kısmı daha uygundur. Salatalık 10°C altında yumuşar ve sulanır. Poşetlemeyin, hava alsın.

Taze fasulye, bezelye

Delikli poşette, 3-5 gün. Uzun saklama için haşlayıp (blanching) dondurun.

Saklama süreleri

Kesilmiş sebzeler

Kesilen sebze çok daha hızlı bozulur; kesik yüzey hem nem kaybeder hem mikroorganizmaya açılır.

• Kesilmiş sebzeleri kapalı kapta, buzdolabında, 1-2 gün içinde tüketin.
• Kesilmiş soğanı kapalı kapta saklayın; kokusu tüm dolaba geçer.
• Kesilmiş avokado ve patlıcanın kararmasını limon suyu yavaşlatır.

İsrafı azaltmanın pratik yolu

Buzdolabında en görünür rafa "önce bunu kullan" bölgesi ayırın ve bitmek üzere olanları oraya koyun. Görünmeyen sebze unutulur.

Malzemelerinizi son kullanma tarihleriyle takip etmek isterseniz Malzeme Dolabım sayfasına kaydedebilir, bitmek üzere olanları tek ekranda görebilirsiniz. Elinizdekilerle ne yapabileceğinizi görmek için de Ne Pişirebilirim? sayfasını kullanabilirsiniz.

Pörsümüş ama bozulmamış sebzeler çorbaya ve fırın yemeklerine gayet uygundur; salatada kullanılamayacak bir havuç, çorbada fark edilmez.

Bu rehber House Chef Cyprus editoryal ve gastronomi ekibi tarafından titizlikle hazırlanmıştır. Kaynak ve Tarifler: HouseChef Cyprus